SQL - Wprowadzenie - Składnia języka SQL

 Składnia języka SQL

W języku SQL występuje 5 głównych kategorii syntaktycznych:

1. identyfikatory, czyli nazwy obiektów
2. literały, czyli stałe
3. operatory, czyli spójniki
4. słowa kluczowe, czyli wyrazy interpretowane przez serwer bazodanowy w określony sposób
5. komentarze, ignorowane przez serwery bazodanowe 

Instrukcja języka SQL zaczyna się poleceniem (słowem kluczowym) określającym operację, która ma być wykonana, następnie występują z reguły dookreślające tę operację klauzule.

Identyfikatory

Każdy z obiektów (baza, tabela, kolumna) musi mieć niepowtarzalną nazwę, czyli swój identyfikator. 

Identyfikatory muszą być zgodne ze zdefiniowanymi w standardzie języka SQL regułami, takimi jak:

1. nie mogą składać się z więcej niż znaków
2. mogą zawierać litery, cyfry oraz symbole: @, $, #. Pozostała symbole, w tym znak spacji, są niedozwolone
3. mogą zaczynać się literą, ale nie cyfrą. Identyfikatory zaczynające się jednym z dwóch dozwolonych symboli mają specjalne znaczenie:
• identyfikator rozpoczynający się symbolem @ oznacza zmienną
• identyfikator rozpoczynający się symbolem # oznacza obiekt tymczasowy
4. nie mogą być słowami kluczowymi języka SQL

Dodatkowo identyfikatory powinny być zgodne z poniższymi konwencjami nazewniczymi:

1. Powinny być krótkie, ale jednoznacznie opisywać dany obiekt. Np. tabela zawierająca zamówienia z roku 2026 powinna nazywać się nie Z26, ale raczej Zamowienia2026.
2. Wielkość liter powinna być zgodna z przyjętymi w ramach projektu regułami. Na przykład zasada mówiąca o tym, że każdy wyraz (z wyjątkiem pierwszego) powinien zaczynać się od wielkiej litery, np. danePersonalnePracownikow
3. Przedrostek nazw widoków, funkcji użytkownika, procedur składowanych czy wyzwalaczy powinien wskazywać na typ obiektu, np. udf funkcja użytkownika (User Define Function), usp - procedura użytkownika (Trigger).

Literały

Wszystkie cyfry, ciągi znaków i daty, jeżeli nie są identyfikatorami, są traktowane jako stałe, czyli literały. W języku SQL ciągi znaków umieszcza się w apostrofach. 

Operatory

Operatory odgrywają rolę spójników. Operatory dzielą się na:

1. arytmetyczne, do których należą: iloczyn *, iloraz /, modulo %, suma + i różnica -.
2. znakowe, do których nalezą: konkatenacja (złączanie ciągów znaków) +, symbol wieloznaczny (zastępujący dowolny ciąg znaków) % i symbol wieloznaczny (zastępujący jeden znak) _.
3. logiczne, do których należą: koniunkcja AND, alternatywa OR i negacja NOT.
4. porównania, do których należą: = równy, < mniejszy niż, > większy nić, <= mniejszy lub równy, >= większy lub równy, i różny != (lub <>).
5. charakterystyczne dla języka SQL. Takie jak m.in.: IN -przynależność do zbioru, BETWEEN...AND -przynależność do domkniętego przedziału, LIKE -zgodność ze wzorem, CASCADE -kaskadowe wykonanie operacji, APPLY -wywołanie funkcji tabelarycznej.

Słowa kluczowe

Słowa kluczowe to zastrzeżone, mające ściśle określone znaczenie ciągi znaków. Należą do nich:

1. instrukcje języka SQL, takie jak SELECT czy CREATE.
2. klauzule języka SQL, np. WHERE lub JOIN
3. nazwy typów danych, np. INT lub CHAR
4. nazwy funkcji systemowych, takie jak ISNULL() lub ABS()
5. terminy zarezerwowane dla przyszłego użycia w danym serwerze bazodanowym.

Lista najczęściej spotykanych słów kluczowych jest dostępna w dodatkach.

Komentarze

W języku SQL występują dwa rodzaje komentarzy:

1. Podwójny znak myślnika oznacza komentarz w wierszu. Cześć wiersza, która znajduje się za znakami --, jest traktowana jako komentarz.
2. Znaki /* oznaczają początek bloku komentarza, a znaki */ jego koniec. Wiersze znajdujące się pomiędzy tymi znakami są traktowane jako komentarz.